BÀI MỚI

Sử dụng công thức diện tích để thiết lập quan hệ về độ dài các đoạn thẳng - Toán 8

Sử dụng công thức diện tích để thiết lập quan hệ về độ dài các đoạn thẳng - Toán 8
Bài viết trình bày phương pháp ứng dụng công thức diện tích hình học để thiết lập các mối liên hệ về độ dài đoạn thẳng. Nội dung gồm hệ thống ví dụ minh họa phong phú và các bài tập rèn luyện cho học sinh giỏi Toán 8.

A. CÁC VÍ DỤ MINH HỌA

Ví dụ 1. Cho tam giác đều \(ABC\).
1) Chứng minh rằng nếu điểm \(M\) thuộc miền trong của tam giác \(ABC\) thì tổng các khoảng cách từ \(M\) đến ba cạnh của tam giác bằng chiều cao của tam giác.
2) Quan hệ trên thay đổi như thế nào nếu điểm \(M\) thuộc miền ngoài của tam giác?
Lời giải:
Gọi \(a\) và \(h\) lần lượt là cạnh và chiều cao của tam giác \(ABC\); \(MA'\), \(MB'\), \(MC'\) là các khoảng cách từ \(M\) đến \(BC, AC, AB\).

1) Nếu \(M\) thuộc miền trong tam giác:
\[S_{MBC} + S_{MAC} + S_{MAB} = S_{ABC}\]\[\Rightarrow \frac{1}{2}BC \cdot MA' + \frac{1}{2}AC \cdot MB' + \frac{1}{2}AB \cdot MC' = \frac{1}{2}BC \cdot AH\]\[\Rightarrow \frac{a}{2}(MA' + MB' + MC') = \frac{a}{2} \cdot h\]\[\Rightarrow MA' + MB' + MC' = h\]
2) Nếu \(M\) thuộc miền ngoài tam giác \(ABC\):
- Nếu \(M\) thuộc miền ngoài tam giác \(ABC\) và thuộc miền trong góc \(A\) (miền 2) thì:
\[S_{MAC} + S_{MAB} - S_{MBC} = S_{ABC}\]\[\Rightarrow \frac{a}{2} \cdot MB' + \frac{a}{2} \cdot MC' - \frac{a}{2} \cdot MA' = \frac{a}{2} \cdot h\]\[\Rightarrow MB' + MC' - MA' = h\]
Tương tự:
- Nếu \(M\) thuộc miền ngoài tam giác \(ABC\) và thuộc miền trong góc \(B\) (miền 3) thì: \(MA' + MC' - MB' = h\).
- Nếu \(M\) thuộc miền ngoài tam giác \(ABC\) và thuộc miền trong góc \(C\) (miền 4) thì: \(MA' + MB' - MC' = h\).
- Nếu \(M\) thuộc miền trong góc đối đỉnh với góc \(A\) (miền 5) thì: \(MA' - MB' - MC' = h\).
- Nếu \(M\) thuộc miền trong góc đối đỉnh với góc \(B\) (miền 6) thì: \(MB' - MA' - MC' = h\).
- Nếu \(M\) thuộc miền trong góc đối đỉnh với góc \(C\) (miền 7) thì: \(MC' - MA' - MB' = h\).
Ví dụ 2. Các điểm \(E, F\) nằm trên các cạnh \(AB, BC\) của hình bình hành \(ABCD\) sao cho \(AF = CE\). Gọi \(I\) là giao điểm của \(AF, CE\). Chứng minh rằng \(ID\) là tia phân giác của góc \(\widehat{AIC}\).
Lời giải:
Kẻ \(DH \perp IA\) tại \(H\), \(DK \perp IC\) tại \(K\).
Ta có: \[S_{AFD} = S_{CED} = \frac{1}{2}S_{ABCD}\]\[\Rightarrow \frac{1}{2}DH \cdot AF = \frac{1}{2}DK \cdot CE\]\[\Rightarrow DH = DK \quad (\text{vì } AF = CE)\]\[\Rightarrow D \text{ thuộc tia phân giác của góc } \widehat{AIC}\]Vậy \(ID\) là tia phân giác của góc \(\widehat{AIC}\).
Ví dụ 3. Cho tam giác \(ABC\) có \(\widehat{A} \ge 90^\circ\), \(D\) là điểm nằm giữa \(A\) và \(C\). Chứng minh rằng tổng các khoảng cách từ \(A\) và từ \(C\) đến \(BD\) lớn hơn đường cao kẻ từ \(A\) và nhỏ hơn đường cao kẻ từ \(C\) của tam giác \(ABC\).
Lời giải:
Gọi \(AH, CK\) là các đường cao của tam giác \(ABC\). Kẻ \(AE\) và \(CF\) vuông góc với \(BD\). Đặt \(S_{ABC} = S\).
Ta có \(AE = \frac{2S_{ABD}}{BD}\), \(CF = \frac{2S_{CBD}}{BD}\) nên:\[AE + CF = \frac{2S}{BD}\]Ta lại có \(AH = \frac{2S}{BC}\), \(CK = \frac{2S}{BA}\).
Do \(\widehat{A} \ge 90^\circ\) nên \(BA < BD < BC\), do đó \(AH < AE + CF < CK\).

B. BÀI TẬP LUYỆN TẬP

Bài 1. Có tam giác nào mà độ dài ba đường cao bằng \(3\text{ cm}\), \(4\text{ cm}\), \(7\text{ cm}\) không?
Lời giải:
Giả sử tồn tại tam giác có độ dài ba cạnh lần lượt là \(a, b, c\) thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Khi đó, ta có \(3a = 4b = 7c\) (cùng bằng hai lần diện tích tam giác).

Xem và tải file PDF đầy đủ


[Tải về file PDF]

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *